“Bir insan acı duyuyorsa canlıdır. Başkasının acısını duyuyorsa insandır.” Tolstoy’un bu vecize, insanın yalnızca nefes almakla değil, başkasının acısını kendi yüreğinde hissederek insan olduğunu anlatır. Canlılık, var olmanın asgarî şartıdır; ama insanlık, empatiyle, merhametle ve adaletle yoğrulmuş daha yüce bir hâli işaret eder.

Bugün dünya büyük acılara tanıklık ediyor. Çocukların gözyaşlarıyla sulanan topraklar, evlerin yıkıntıları arasında yankılanan çığlıklar, Gazze’deki sessiz bir soykırımın tanıklarıdır. İnsanlığın en yalın ölçüsü olan “başkasının acısını hissetmek”, işte burada sınanıyor. Kimi gözler yaşla dolarken, kimi kulaklar bu feryatlara sağır kesiliyor.

Tolstoy’un sözü, sanki asırlardır bugünü beklemiş gibi, yürekleri sızlatacak bir hakikati dile getiriyor: Başkasının acısını duymayan, insanlığını kaybediyor. Oysa yeryüzünün bize öğreteceği en büyük ders, birbirimizin acısına kayıtsız kalmamaktır. Çünkü her acı yalnızca bir bedende değil, insanlığın ortak vicdanında yankılanır.

Bir çocuğun korkuyla çırpınan gözleri, sadece kendi geleceğini değil, bütün dünyanın geleceğini karartır. Bir annenin evlatsız feryadı, sınırları aşar, milleti, dili ve dini fark etmez; tek bir kelimeye dönüşür: “Yeter.” Albert Schweitzer’in sözü de aynı hakikati dile getirir: “İnsanın gerçek değeri, başkaları için ne olduğu ve ne yaptığıyla ölçülür.” İnsanlığın kıymeti, kendi acısına değil, başkasının yarasına ne kadar merhem olabildiğine bağlıdır.

İnsanı insan yapan, sadece kendi derdini duyması değil, başkasının acısını da sahiplenmesidir. Başkasının gözyaşına dokunabilmek, kendi mutluluğumuzdan bir parça verebilmek, insanlık sınavının en çetin ve en anlamlı yeridir. Gazze’de akan kan, sadece oradaki çocukların değil, tüm insanlığın vicdanına bulaşmış bir lekedir.

Bu lekeyi temizlemek, sesimizi yükseltmek, en azından yüreğimizde onların acısına yer açmaktır. Ama mesele sadece Gazze değildir. Depremlerle yerle bir olan topraklar, açlıkla boğuşan çocuklar, savaşın gölgesinde hayata tutunmaya çalışan masumlar, sokak köşelerinde unutulmuş yaşlılar, gözleri umut için dua eden yetimler… Hepsi aynı çağrıyı yapar: “Beni gör, acımı duy, insan ol.” Başkasının acısını duymak, yalnızca bir duyarlılık değil, bir insanlık borcudur.

Bu borç, coğrafya tanımaz, sınır bilmez, inanç veya kültür farkı gözetmez. Nerede bir feryat varsa, orada insanlığın sorumluluğu başlar. Mahatma Gandhi’nin sözü de burada yankılanır: “İnsanlığın gerçek ölçüsü, en zayıf ve en savunmasız olanlara nasıl davrandığımızdır.” İnsanlığın terazisi, işte bu savunmasız insanların acısını ne kadar duyabildiğimizle ölçülür.

Küçük Bir Hikâye ile Düşüncemizi Pekiştirmek isterim: Bir zamanlar, soğuk bir günde, bir köyde çıkan yangında evleri yanan bir aile, köy meydasında donma tehlikesiyle karşı karşıya kalmıştı. Herkes yangının şokuyla oradan oraya koşuştururken, yaşlı bir kadın kendi battaniyesini çıkarıp çocuğun üzerine örttü.

Yanındakiler, “Ama senin de evin yandı, senin de ihtiyacın var!” dediler. Kadın şu cevabı verdi: “Ben üşümeye alışırım, ama bu çocuk üşürse ölür. O yaşarsa ben de yaşarım.” İşte bu küçük hikâye, Tolstoy’un sözünü hayatla doğrular. Başkasının acısını duyan insan, kendi varlığını da daha anlamlı kılar.

Victor Hugo’nun sözleri de bu bağlamda yankılanır: “Başkasının acısını görmezden gelen, aslında kendi insanlığını inkâr eder.” İşte bu nedenle, dünyanın her köşesindeki mazlumların sesi bize ulaştığında, o sesi duymak insan kalabilmenin tek yoludur. Tolstoy’un işaret ettiği gibi, acıyı hissetmek canlılığımızın göstergesidir; ama başkasının acısını hissedebildiğimiz ölçüde insanız.

İnsanlığın en ağır sınavlarından geçtiği bugünlerde, gerçek bir insan olmanın bedeli şudur: Kendi yarasına olduğu kadar, başkasının yarasına da eğilmek. Çünkü dünya, acıları paylaştıkça iyileşecek; insanlık, birbirinin gözyaşını sildiği gün yeniden kendini bulacaktır. Ve belki de asıl umut, şu sözlerde gizlidir: Her birimizin yüreği, başkalarının acısına kulak verdiği ölçüde, insanlığın kayıp çehresi yeniden parlayacaktır.

Çünkü “başkasının acısını duymak”, yalnızca bir duygu değil, insan kalabilmenin tek yoludur. Bir çocuk ağladığında, dünya susmalı,Bir annenin yüreği yandığında, insanlık yanmalı.Acıyı görmeyen gözler, kördür,Duyulmayan feryatlar, insanı küçültür. Birlikte ağlamadıkça, birlikte gülemeyiz,Başkasının yarasını sarmadıkça iyileşemeyiz.Tolstoy’un sözü kulağımızda çınlasın:“Başkasının acısını duyuyorsa insandır.” Sevgiler, saygılar.