Bir dost mesaj atmış, “ Üstad, insan ol diyorlar “ bu doğru bir ifade midir?“ diye soruyor. Tabii bu çağrıdaki ifadedenin tarife gerek olmadan, kastedilen Anlamı; iyi, ahlaklı, özverili,aranan, güvenilir bir düzgün insan oldur. Lakin; "İnsan olmak" ve "insancıl olmak" arasında önemli bir fark vardır. Bu farkı anlamak için her iki kavramı ayrı ayrı incelemek gerekiyor. İnsan olmak, öncelikle biyolojik ve türsel bir tanımlamadır.

Bilge insan veya modern insan türünün bir üyesi olmayı ifade eder. Akıl, bilinç, konuşma yeteneği, iki ayak üzerinde durma gibi fiziksel ve bilişsel özelliklere sahip olmak insandır. İşte bu bir türün temelidir. Ancak felsefi olarak bakıldığında, insan olmak sadece biyolojik bir varlık olmanın ötesine geçer.

Bu da, kişinin varoluşunu sorgulamasını, düşünebilmesini, değerler oluşturabilmesini, seçimler yapabilmesini ve potansiyellerini gerçekleştirebilmesini kapsar. İnsan doğuştan "insan" olarak dünyaya gelse de, "insanlığını" yaşantılarıyla, öğrenme süreçleriyle ve kendi üzerindeki çalışmasıyla inşa eder.

İnsancıl olmak, insanın ahlaki ve etik boyutunu ifade eder. Bu, diğer insanlara, canlılara ve doğaya karşı empati, şefkat, merhamet, adalet ve saygı gibi olumlu değerleri taşır ve bu değerlerle hareket etmek olarak değerlendirilir. İnsancıl kişi, bencil çıkarlarından ziyade, ortak iyiliği ve başkalarının refahını önemser.

O, onlar ne olursa olsun, ben zarar görmeyim yeter düşüncesinde de olmamayı şart koşar. Acıyı anlar, başkasının acı çekmesi asla istemez, yardıma muhtaç olana mümkün olduğunca el uzatır, ayrımcılık kesininlikle yapmaz, olumlu fikir üretir ve hoşgörülü bir tutum sergiler. Doğruyla eğriyi ayırt eder, kişiliğini zorlayıp inatla sadece düşüncesinin doğruluğu konudunda ısrarcı tutum izlemez Çünkü: insancıllık, bir yaşam felsefesi ve tutumudur; "insan" olmanın getirdiği potansiyeli olumlu yönde kullanma becerisine sahip olabilmek, olmaktır.

Aralarındaki Farkı şöyle de belirtebiliriz; İnsan olmak doğuştan gelen bir durumdur (biyolojik ve türsel olarak. Bir bebek doğduğunda insan"dır. İnsancıl olmak ise sonradan kazanılan ve geliştirilen bir özelliktir. Her insan doğuştan insandır, ancak her insan insancıl davranışlar sergilemeyebilir. İnsancıllık, kişinin bilinçli seçimleri, eğitimi, tecrübeleri ve değer yargılarıyla şekillenir.

İnsan olmak bir varlık durumunu ifade ederken, insancıl olmak bir davranış ve tutum biçiminin tarifidir. Bir kişi "insan" olabilir ama "insancıl" olmayabilir. Örneğin, bir suçlu da biyolojik olarak bir insandır, ancak davranışları insancıl değerlerden uzaklaşmıştır. Tersine, insancıl davranışlar sergileyen bir kişi, insan olmanın getirdiği tüm potansiyeli olumlu yönde kullanıyor demektir.

Özetle, insan olmak bir kimlik, insancıl olmak ise bu kimliği nasıl yaşadığımızı, hangi değerleri benimsediğimizi ve nasıl davrandığımızı belirleyen bir nitelik olarak ortaya çıkar Her insan, insancıl olma potansiyeline sahiptir; önemli olan bu potansiyeli hayata geçirmesini becerebilmektir. Bu anlatım çerçevesi dostuma herkesin tereddütsüz şekilde kullandığı “insan ol çağrısının “ edebi üslup”, bakımından yanlış olmasına rağmen kastedilenin “insancıl “ olduğu anlaşıldığı için köklüce yerleşmiş bir ifade olarak kabullenilmiştir cevabını verdim.

Herkesin “ İnsancıl “ dostlara sahip olması dilekleriyle, sevgi ve saygılar.